Historia Papui Zachodniej

Początki

History  West Papua 1Papua Zachodnia została skolonizowana przez Holandię w 1898 roku, wraz z wyspami, które weszły w skład Indonezji. Gdy Republika Indonezji stała się niepodległym państwem, Papua Zachodnia pozostawała pod kontrolą holenderską. Rząd Niderlandów rozpoczął proces przenoszenia suwerenności na Papuę Zachodnią od końca lat 1950. Pod koniec 1961 roku Papua Zachodnia otrzymała Kongres, a jej naród zadeklarował niepodległość i podniósł swoją nową flagę – Morning Star.

Ale w krótkim czasie te marzenie zostało uśmiercone. Indonezyjscy wojskowi dokonali inwazji na Papuę Zachodnią i wywołali konflikt z Holandią. W roli rozjemcy interweniowała administracja Stanów Zjednoczonych, która zaprojektowała porozumienie między Indonezją i Holandią. Na jego mocy kontrolę nad Papuą Zachodnią przekazano Organizacji Stanów Zjednoczonych (ONZ), by rok później scedować ją na rzecz Indonezji. Papuasi nigdy nie byli konsultowani w tej sprawie. Jednakże zawarta umowa obiecała im prawo do samostanowienia – prawo, które jest gwarantowane przez ONZ wszystkim narodom na świecie.

Akt bez wyboru

Do roku 1969 odnotowano potężny opór wobec indonezyjskich rządów. W ciągu siedmiu lat okupacji nowogwinejskiego terytorium indonezyjscy żołnierze zabili i uwięzili tysiące Papuasów – do wszystkich tych wydarzeń doszło jeszcze przed tym zanim lokalna ludność mogła skorzystać ze swojego prawa do samostanowienia zapowiedzianego w porozumieniu. Uzgodniono, że Organizacja Narodów Zjednoczonych powinna nadzorować plebiscyt narodu Papui Zachodniej, w którym będzie miał on do wyboru dwie możliwości: pozostać częścią Indonezji lub stać się niepodległym narodem. Głosowanie te nazwano „Aktem Wolnego Wyboru”.

History West Papua 2Akt Wolnego wyboru okazał się imitacją. Zamiast nadzorowania wolnych i sprawiedliwych wyborów, wkrótce Organizacja Narodów Zjednoczonych stanęła po stronie administracji Indonezji, która sfałszowała głosowanie. Ogłaszając, że Papuasi są zbyt „prymitywni”, aby poradzić sobie z demokracją, Indonezyjscy wojskowi wybrali 1026 papuaskich „reprezentantów”, spośród populacji jednego miliona. Tak wyselekcjonowanych elektorów przekupiono oraz zagrożono im, że zabici zostaną zarówno oni, jak i członkowie ich rodzin, jeśli zagłosują niezgodnie z życzeniem establishmentu z Dżakarty. Nacisk ten był na tyle silny, że chociaż w regionie istniała silna opozycja wobec rządów Indonezji, wszyscy spośród 1026 głosujących opowiedzieli się za tym aby Papua Zachodnia pozostała częścią Indonezji. Pomimo protestów Papuasów, krytycznych raportów ze strony urzędników ONZ, a także ostrej krytyki plebiscytu w międzynarodowych mediach, ONZ haniebnie zatwierdziło jego wynik. Papua Zachodnia pozostała pod kontrolą indonezyjskiego państwa. Papuasi nazwali ten haniebny, historyczny epizod – który zaważył nad życiem tak wielu – mianem „Aktu bez wyboru”.

Oddanie losu miliona ludzi w ręce brutalnej okupacji jest jednym z najbardziej wstydliwych rozdziałów w historii Organizacji Narodów Zjednoczonych. Niedawno opublikowano wiele szczegółowych raportów krytykujących działania Indonezji, Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz jej państw członkowskich w tamtym okresie. Jednym z celów Free West Papua Campaign jest przekonanie ONZ do zrewidowania swojej roli w tych wydarzeniach oraz pozwolenie Papuasom na prawdziwy akt samostanowienia.

Ludzie i ziemia pod ostrzałem

History West Papua 3Od pierwszych dni indonezyjskiej okupacji, naród i ziemia Papui Zachodniej znalazły się pod nieugiętym atakiem. Próbując kontrolować Papuasów, roszcząc sobie prawo do ziemi, oraz aby otworzyć drogę do wydobycia surowców, indonezyjska armia systematycznie mordowała, gwałciła i torturowała ludzi w liczbie ofiar mogącej konstytuować ludobójstwo. Jednym z najgorszych przykładów tego procederu jest przemieszczeenie i zabicie tysięcy ludzi w celu zrobienia miejsca dla gigantycznej amerykańsko-brytyjskiej własności, kopalni Freeport – jednej z największych kopalni złota na świecie, która zredukowała świętą górę do krateru oraz zatruła lokalny system rzeczny. W dalszej próbie wykorzenienia papuaskiej kultury, około miliona ludzi z zatłoczonych slumsów w całej Indonezji przemieszczono do obozów „transmigracyjnych” w Papui.

Sprzeciw wobec indonezyjskiego kolonializmu

Opór stawiany indonezyjskiemu kolonializmowi rozpoczął się w pierwszych dniach po inwazji. Uzbrojona grupa partyzancka znana jako OPM (Ruch Wolnej Papui) powstała w 1970 roku aby przeciwstawić się kolonizacji Papui Zachodniej. OPM przeprowadziło liczne partyzanckie ataki na indonezyjskie wojsko oraz holdingi międzynarodowych korporacji, które wzięły papuaską ziemię i jej zasoby – w tym udaną próbę zamknięcia kopalni złota i miedzi Freeport. Uzbrojone głównie w łuki i strzały, źle wyekwipowane, ale zdeterminowane OPM walczyło od dekad w prawie nieznanej wojnie przeciwko dobrze uzbrojonym, wyposażanym przez zachód indonezyjskim żołnierzom.

Ostatnie lata

Po upadku indonezyjskiego dyktatora, generała Suharto, w 1998 roku, przestrzeń polityczna w Papui Zachodniej została na krótko otwarta. Flaga Gwiazdy Porannej (Morning Star) zaczęła ponownie powiewać, a w 2000 roku zwołano ogromny publiczny kongres w którym wzięły udział setki delegatów z całej Papui Zachodniej. Kongres odrzucił wyniki Aktu Wolnego Wyboru z 1969 roku i ponownie zatwierdził status Papui Zachodniej jako niepodległego narodu. Nadał też moc nowoutworzonemu Prezydium Rady Papuaskiej (PDP) by zdobyć międzynarodowe uznanie dla niepodległości Papui Zachodniej. Nadzieje te wkrótce zniweczono. Obawiając się secesji, indonezyjska armia przystąpiła do represji, strzelając do pokojowych manifestantów za sam udział w niepodległościowych rajdach, a także aresztując setki ludzi za publiczne eksponowanie zachodniopapuaskiej flagi. W tym czasie, w listopadzie 2001 roku, charyzmatyczny prezydent PDP, Theys Eluay, został zamordowany przez indonezyjskich żołnierzy.

Niepodległościowe aspiracje były kontynuowane i wyrażane poprzez publiczne demonstracje; siły policji i wojska odpowiadały na nie przemocą i zastraszaniem. Indonezyjskie państwo próbowało stłumić te nadzieje poprzez ustawowe nadanie regionowi specjalnej autonomii. Nowe ustawodawstwo zakładało przekazanie nieco mocy decyzyjnej lokalnej administracji oraz dystrybucję więcej zasobów na rzecz Papui Zachodniej. Jest ono jednak uważane za niewydolne i niekorzystne dla rdzennych Papuasów – za prowadzące do korupcji, gromadzenia pieniędzy oraz ich złego wydatkowania.

History West Papua 4W ostatnich latach rozgłos zyskała, nowa niepodległościowa organizacja: Komitet Narodowy Papui Zachodniej (KNPB). Pod jej kierownictwem zorganizowano olbrzymie marsze niepodległościowe w całej Papui Zachodniej, dzięki niej głos Papui Zachodniej stał się bardziej zjednoczony niż kiedykolwiek. W odwecie wielu członków organizacji aresztowano, torturowano i zabito. W 2012 roku przewodniczący KNPB, Mako Tabuni, został zabity przez indonezyjską policję, a wielu innych aktywistów usłyszało długie wyroki, nawet do piętnastu lat więzienia, za podniesienie flagi Papui Zachodniej. Do dnia dzisiejszego zachodniopapuaska tragedia trwa nadal, pojawiają się raporty o spaleniu wsi. Papuasi są aresztowani, torturowani, strzela się do nich, a przepiękna naturalna puszcza jest dewastowana przez wylesianie, górnictwo, rolnictwo oraz interesy biopaliwowe.

Lecz są też dobre wiadomości. Kwestia Papui Zachodniej wkrada się w międzynarodowy porządek jako kampania grupowa. Papuascy liderzy na uchodźctwie oraz zaniepokojone osoby na całym świecie alarmują swoich przedstawicieli o niesprawiedliwościach jakie dzieją się w Papui Zachodniej. Podczas gdy indonezyjskie władze utrzymują zakaz dla zagranicznych dziennikarzy, media zaczynają mówić o poszczególnych wydarzeniach i ujawniają wyciekające nagrania video obrazujące torturowanych Zachodnich Papuasów. Wraz z pojawieniem się inicjatyw, International Parliamentarians for West Papua (IPWP) oraz International Lawyers for West Papua (ILWP), politycy i prawnicy zaczęli angażować się w tę kwestię. Sprawy idą w dobrym kierunku – ale potrzebujemy szybszych zmian, jeśli chcemy uniknąć większego rozlewu krwi i pragniemy by łzy i wołanie Papui Zachodniej o wolność zostały ostatecznie usłyszane.

Możesz pomóc by to się stało – poprzyj Free West Papua Campaign

Reklamy